Siêu âm tim thai tuần bao nhiêu? Khi nào cần thực hiện?

Siêu âm tim thai thường được ưu tiên trong khoảng 18–22 tuần thai. Đây là giai đoạn thuận lợi để quan sát cấu trúc tim, các mạch máu lớn, nhịp tim và hoạt động của tim thai.

Tuy nhiên, không phải thai phụ nào cũng cần một lần siêu âm tim thai chuyên sâu riêng. Với nhiều thai kỳ, tim thai đã được sàng lọc trong quá trình siêu âm hình thái. Khảo sát chuyên sâu thường được cân nhắc khi hình ảnh sàng lọc có dấu hiệu bất thường hoặc thai kỳ có yếu tố nguy cơ phù hợp.

Để tìm hiểu chi tiết về thời điểm siêu âm tim thai và những trường hợp cần thực hiện, hãy cùng theo dõi trong bài viết dưới đây của Trung tâm Y khoa NeoMedic.

Siêu âm tim thai tuần bao nhiêu phù hợp?

Khoảng 18 - 22 tuần là mốc được ưu tiên cho khảo sát tim thai giữa thai kỳ.

Ở giai đoạn này, tim thai đã đủ lớn để bác sĩ quan sát nhiều cấu trúc quan trọng, trong khi vẫn còn thời gian để đánh giá bổ sung, tư vấn hoặc lập kế hoạch theo dõi nếu phát hiện bất thường.

ISUOG lưu ý rằng khảo sát ở 20 - 22 tuần ít có khả năng phải hẹn thêm một lần chỉ để hoàn thiện hình ảnh hơn so với 18–20 tuần. Điều này không có nghĩa siêu âm ở 20–22 tuần “chính xác hơn” trong mọi trường hợp; sự khác biệt chủ yếu liên quan đến khả năng quan sát và hoàn thành khảo sát trong một lần.

Siêu âm tim thai từ tuần 18 - 22 của thai kỳ

Siêu âm tim thai sớm

Siêu âm tim thai có thể được thực hiện sớm hơn, nhưng thường áp dụng cho những thai kỳ được lựa chọn vì có nguy cơ cao hoặc có dấu hiệu nghi ngờ.

ASE cho biết tim thai có thể được đánh giá từ khoảng 12 - 14 tuần nhờ sự phát triển của kỹ thuật siêu âm. Tuy nhiên, nếu khảo sát được thực hiện sớm ở thai kỳ nguy cơ cao, hướng dẫn khuyến nghị đánh giá lại trong tam cá nguyệt hai ngay cả khi lần đầu chưa phát hiện bất thường.

Tuyên bố chuyên gia của Fetal Heart Society năm 2026 cũng ghi nhận rằng tại các trung tâm có kinh nghiệm, một số dị tật tim lớn có thể được nhận diện từ khoảng 11 - 15 tuần. Việc khảo sát sớm đòi hỏi kinh nghiệm chuyên môn và không thay thế hoàn toàn đánh giá tim ở giai đoạn sau.

Vì vậy, thai phụ không nên tự lựa chọn mốc siêu âm chỉ dựa vào tuổi thai. Thời điểm phù hợp còn phụ thuộc tiền sử, kết quả sàng lọc trước đó và câu hỏi lâm sàng cần giải quyết.

Trường hợp cần cân nhắc siêu âm tim thai chuyên sâu

Không có quy tắc rằng mọi thai phụ đều phải thực hiện siêu âm tim thai chuyên sâu.

Một trong những lý do quan trọng nhất để chuyển sang khảo sát chuyên sâu là kết quả sàng lọc tim thai có dấu hiệu bất thường hoặc chưa rõ. ASE khuyến nghị thực hiện siêu âm tim thai khi sàng lọc tim cho kết quả bất thường, bất kể có thêm yếu tố nguy cơ khác hay không.

Một số tình huống khác có thể là chỉ định hoặc lý do để bác sĩ cân nhắc gồm:

• Khoảng mờ sau gáy tăng: ASE 2023 xếp NT từ 3,5 mm trở lên vào nhóm có chỉ định siêu âm tim thai chuyên sâu. NT tăng là yếu tố nguy cơ, không phải chẩn đoán bệnh tim.
• Bất thường nhiễm sắc thể hoặc dị tật ngoài tim: những trường hợp này có thể có nguy cơ bệnh tim bẩm sinh cao hơn và thường cần đánh giá tim chi tiết.
• Một số bệnh của mẹ: chẳng hạn đái tháo đường có trước thai kỳ, phenylketonuria, bệnh tự miễn có kháng thể SSA/SSB dương tính hoặc nhiễm rubella trong thai kỳ.
• Tiền sử gia đình: khi cha, mẹ hoặc anh/chị/em ruột của thai nhi có bệnh tim bẩm sinh, bác sĩ có thể chỉ định khảo sát chuyên sâu. Mức nguy cơ không giống nhau giữa người thân bậc một và họ hàng xa hơn.
• Một số tình trạng của thai: như phù thai hoặc song thai một bánh nhau.
• Thai IVF: không nên hiểu rằng mọi thai IVF đều bắt buộc phải làm siêu âm tim thai chuyên sâu. ASE 2023 xếp IVF vào mức có thể cân nhắc, và quyết định còn tùy kết quả sàng lọc tim, các yếu tố nguy cơ khác và thực hành tại từng cơ sở.
• Phơi nhiễm thuốc hoặc tác nhân trong thai kỳ: mức nguy cơ phụ thuộc từng loại thuốc, thời điểm và mức độ phơi nhiễm. Thai phụ không nên tự dựa vào danh sách trên mạng để quyết định có cần siêu âm hay không, đồng thời không tự ngừng thuốc đang được kê trước khi trao đổi với bác sĩ.

Các trường hợp cần cân nhắc siêu âm tim thai chuyên sâu

Phân biệt siêu âm tim thai chuyên sâu và siêu âm hình thái

Siêu âm tim thai và siêu âm hình thái thường bị nhầm lẫn với nhau. Tuy nhiên, đây là 2 hình thức siêu âm khác nhau.

AIUM mô tả siêu âm tim thai là một khảo sát chẩn đoán chuyên biệt, mở rộng hơn so với sàng lọc tim thường quy.

Điều này có nghĩa một kết quả siêu âm hình thái ghi nhận tim thai chưa thấy bất thường không đồng nghĩa thai đã được thực hiện đầy đủ một khảo sát tim chuyên sâu.

Siêu âm tim thai đánh giá những gì?

Siêu âm tim thai không chỉ nhằm xác nhận tim của thai. Tùy mức độ khảo sát, bác sĩ có thể đánh giá cấu trúc tim, mạch máu, hoạt động co bóp, nhịp tim và dòng máu.

Cấu trúc tim và các mạch máu lớn

Bác sĩ quan sát các buồng tim, vách tim, van tim, đường ra của hai thất và các mạch máu lớn.

Tim thai cần được quan sát ở nhiều góc khác nhau. Một số dị tật có thể không biểu hiện rõ nếu chỉ nhìn một mặt cắt bốn buồng tim. Vì vậy, hướng dẫn của ISUOG yêu cầu sàng lọc còn bao gồm đường ra và các mạch lớn để tăng khả năng nhận diện những bất thường quan trọng.

Siêu âm có thể hỗ trợ nhận diện các bệnh như tứ chứng Fallot, chuyển vị đại động mạch, thất phải hai đường ra hoặc thân chung động mạch. Tuy nhiên, việc xác định mức độ nặng không thể chỉ dựa vào tên bệnh mà còn cần xem xét giải phẫu cụ thể, chức năng tim và các bất thường đi kèm.

Kiểm tra cấu trúc tim và đại động mạch

Chức năng và nhịp tim

Bên cạnh cấu trúc, bác sĩ có thể đánh giá cách tim co bóp, nhịp có đều không và mối liên hệ giữa hoạt động của các buồng tim.

Khi cần, Doppler màu và Doppler phổ được sử dụng để quan sát hướng và đặc điểm dòng máu qua tim và mạch máu. Các kỹ thuật này bổ sung thông tin mà hình ảnh hai chiều đơn thuần không cung cấp đầy đủ.

Nếu phát hiện nhịp bất thường, chức năng tim giảm hoặc sự mất cân đối giữa các buồng tim, bác sĩ có thể mở rộng khảo sát hoặc hẹn kiểm tra lại.

Một số bệnh tim có thể thay đổi trong quá trình thai phát triển. Vì vậy, trong những trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể hẹn siêu âm lại để theo dõi.

Khi xác định thai có bệnh tim bẩm sinh, chẩn đoán trước sinh còn giúp đội ngũ y tế chuẩn bị kế hoạch chăm sóc phù hợp: theo dõi thai kỳ, lựa chọn nơi sinh, đánh giá sau sinh và phối hợp với chuyên khoa tim nhi hoặc y học bào thai khi cần.

Giới hạn của siêu âm tim thai

Siêu âm tim thai có giá trị cao nhưng không thể bảo đảm phát hiện tuyệt đối mọi bệnh tim bẩm sinh. AIUM lưu ý rằng không phải tất cả bất thường đều có thể được nhận diện trước sinh.

Một số nguyên nhân gồm:

• Tổn thương quá nhỏ hoặc khó quan sát ở thời điểm khảo sát
• Một số bệnh chỉ biểu hiện rõ hơn khi thai lớn
• Tư thế thai khiến hình ảnh chưa đầy đủ
• Đặc điểm thành bụng mẹ, sẹo bụng hoặc lượng nước ối ảnh hưởng chất lượng hình ảnh
• Khả năng phát hiện khác nhau giữa từng loại bệnh tim
• Kinh nghiệm người thực hiện và quy trình khảo sát có ảnh hưởng đến kết quả.

ISUOG cũng ghi nhận khả năng phát hiện bệnh tim trước sinh thay đổi theo loại tổn thương, điều kiện kỹ thuật và nhiều yếu tố liên quan đến thai phụ và thai nhi.

Độ an toàn của siêu âm tim thai

Siêu âm chẩn đoán có hồ sơ an toàn tốt khi được thực hiện đúng chỉ định và bởi nhân sự được đào tạo phù hợp.

Siêu âm sử dụng sóng âm, không sử dụng bức xạ ion hóa. ACOG cho biết siêu âm không được ghi nhận có liên quan với nguy cơ đối với thai khi được sử dụng phù hợp, nhưng vẫn nên được thực hiện một cách thận trọng cho những câu hỏi lâm sàng có ý nghĩa. Hướng dẫn này hiện được ACOG ghi nhận là tái xác nhận năm 2026.

Trong khảo sát tim thai, bác sĩ có thể sử dụng hình ảnh hai chiều và Doppler. Các kỹ thuật này được điều chỉnh theo nguyên tắc ALARA, tức sử dụng mức năng lượng và thời gian khảo sát thấp nhất hợp lý nhưng vẫn đủ để thu được thông tin cần thiết. ALARA không có nghĩa Doppler là nguy hiểm. Đây là nguyên tắc an toàn chung nhằm tránh sử dụng năng lượng siêu âm hoặc kéo dài thời gian khảo sát khi không cần thiết.

Các buổi siêu âm kéo dài chỉ để ghi hình lưu niệm, không phục vụ mục đích y khoa, không nên được xem tương đương với một khảo sát chẩn đoán được thực hiện theo chỉ định.

Siêu âm tim thai theo chỉ định rất an toàn cho mẹ và thai nhi

Xử lý khi siêu âm tim thai có dấu hiệu bất thường

Khi nhận kết quả cho thấy nghi ngờ bất thường, hoặc chưa quan sát rõ/cần khảo sát thêm không đồng nghĩa với chẩn đoán chắc chắn.

Tùy vào phát hiện cụ thể, bác sĩ có thể đề nghị:

• Thực hiện siêu âm tim thai chuyên sâu hoặc hội chẩn với chuyên gia tim thai/tim nhi
• Hẹn siêu âm lại nếu tư thế thai hoặc điều kiện hình ảnh chưa cho phép khảo sát đầy đủ
• Theo dõi một số bất thường có khả năng thay đổi theo tuổi thai
• Đánh giá thêm các cơ quan khác hoặc tư vấn di truyền nếu bệnh tim có thể liên quan đến bất thường khác
• Lên kế hoạch nơi sinh và chăm sóc sau sinh nếu xác định tổn thương có khả năng ảnh hưởng tuần hoàn của trẻ ngay sau chào đời.

Tiên lượng không nên được suy ra chỉ từ tên bất thường ghi trên phiếu siêu âm. Ý nghĩa thực tế còn phụ thuộc vào giải phẫu cụ thể, chức năng tim, bất thường phối hợp và diễn tiến trong thai kỳ.

Thắc mắc thường gặp về siêu âm tim thai

Siêu âm hình thái bình thường có cần siêu âm tim thai chuyên sâu không?

Không phải lúc nào cũng cần. Nếu sàng lọc tim trong siêu âm hình thái bình thường và thai không có yếu tố nguy cơ đáng kể, bác sĩ có thể không chỉ định thêm một khảo sát tim chuyên sâu riêng.

Tuy nhiên, một số yếu tố nguy cơ đủ mạnh vẫn có thể là lý do để làm siêu âm tim thai ngay cả khi sàng lọc ban đầu chưa phát hiện bất thường.

Thai IVF có bắt buộc siêu âm tim thai chuyên sâu không?

Không nên áp dụng quy tắc mọi thai IVF đều bắt buộc phải làm.

Theo ASE 2023, IVF thuộc nhóm có thể cân nhắc siêu âm tim thai chuyên sâu. Việc có cần thực hiện hay không còn phụ thuộc vào chất lượng sàng lọc tim trong siêu âm hình thái, các yếu tố nguy cơ đi kèm và hướng dẫn đang được áp dụng tại cơ sở khám.

Siêu âm tim thai bao nhiêu tiền?

Không có một mức giá chung áp dụng cho mọi cơ sở. Chi phí có thể thay đổi tùy nơi khám, loại khảo sát được chỉ định, bác sĩ thực hiện và các dịch vụ đi kèm. Siêu âm thai, siêu âm Doppler và siêu âm tim thai chuyên sâu cũng không nhất thiết là cùng một dịch vụ.

Thai phụ nên xác nhận rõ tên loại siêu âm được chỉ định và chi phí tại thời điểm đặt lịch, thay vì lấy giá của một loại siêu âm khác để suy ra chi phí siêu âm tim thai chuyên sâu.

Chi phí siêu âm tim thai ở mỗi cơ sở y tế không giống nhau

Siêu âm tim thai thường được thực hiện khoảng 18 - 22 tuần, đây là khoảng thời gian ưu tiên để khảo sát tim thai giữa thai kỳ. Một số thai kỳ có nguy cơ cao có thể được đánh giá sớm hơn, nhưng khảo sát sớm thường không thay thế hoàn toàn việc kiểm tra lại trong tam cá nguyệt hai.

Không phải thai phụ nào cũng cần thực hiện một lần siêu âm tim thai chuyên sâu riêng. Kết luận có cần khảo sát chuyên sâu hay không phụ thuộc vào kết quả sàng lọc, tiền sử và các yếu tố nguy cơ của mẹ, thai nhi và gia đình.

Nếu mẹ bầu đang có nhu cầu siêu âm tim thai hoặc có dấu hiệu nghi ngờ, thuộc nhóm nguy cơ, hãy liên hệ với Trung tâm Y khoa NeoMedic để đặt lịch, thăm khám và tư vấn với bác sĩ chuyên khoa Sản giàu kinh nghiệm.

Lưu ý: Nội dung này nhằm cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế thăm khám, chẩn đoán hoặc chỉ định trực tiếp từ bác sĩ.

Tài liệu tham khảo:

1. Carvalho JS, Axt-Fliedner R, Chaoui R, et al. ISUOG Practice Guidelines (updated): fetal cardiac screening. Ultrasound Obstet Gynecol. 2023;61(6):788–803. doi:10.1002/uog.26224.
2. Moon-Grady AJ, Donofrio MT, Gelehrter S, et al. Guidelines and Recommendations for Performance of the Fetal Echocardiogram: An Update from the American Society of Echocardiography. J Am Soc Echocardiogr. 2023;36(7):679–723. doi:10.1016/j.echo.2023.04.014.
3. American Institute of Ultrasound in Medicine. AIUM Practice Parameter for the Performance of Fetal Echocardiography. J Ultrasound Med. doi:10.1002/jum.15188.
4. Geiger MK, McBrien A, Hornberger LK, et al. Performance of Early Fetal Echocardiography: An Expert Statement from the Fetal Heart Society. J Am Soc Echocardiogr. 2026;39(2):188–205. doi:10.1016/j.echo.2025.09.020.
5. American College of Obstetricians and Gynecologists. Guidelines for Diagnostic Imaging During Pregnancy and Lactation. Committee Opinion No. 723. Reaffirmed 2026.
6. Bộ Y tế. Quyết định số 1139/QĐ-BYT ngày 23/04/2026, ban hành tài liệu chuyên môn Hướng dẫn Quốc gia các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản về nội dung Chăm sóc trước khi có thai và trước khi sinh. Việc ban hành và triển khai quyết định được Sở Y tế An Giang xác nhận trong văn bản triển khai năm 2026.