Nội soi dạ dày: Khi nào nên thực hiện và cần lưu ý những gì?
Khi nào cần nội soi dạ dày và cần lưu ý những gì? Tìm hiểu dấu hiệu cần nội soi, nhóm đối tượng được chỉ định và những điều cần lưu ý trước và sau nội soi.
Nội soi dạ dày là phương pháp đang ngày càng được sử dụng phổ biến. Nội soi giúp các bác sĩ quan sát trực tiếp thực quản, dạ dày và tá tràng để phát hiện các bệnh lý như viêm dạ dày, loét dạ dày - tá tràng, nhiễm khuẩn HP, polyp dạ dày hoặc các tổn thương nghi ngờ ung thư. Theo Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF), năm 2022 ghi nhận tới 969.000 ca ung thư dạ dày mới, khiến căn bệnh ung thư này trở thành bệnh ung thư phổ biến thứ 5 trên thế giới. Vậy khi nào nên nội soi dạ dày, ai nên thực hiện và cần lưu ý những gì? Hãy cùng Trung tâm Y khoa NeoMedic tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Nội soi dạ dày thường được chỉ định khi có các triệu chứng như đau vùng thượng vị kéo dài, ợ hơi, ợ chua, buồn nôn, khó nuốt, xuất huyết tiêu hóa hoặc ở những người có nguy cơ cao mắc bệnh dạ dày. Trước khi thực hiện, người bệnh cần nhịn ăn theo hướng dẫn, thông báo thuốc đang sử dụng và tuân thủ chỉ định của bác sĩ để quá trình nội soi diễn ra an toàn, chính xác.
Nội soi dạ dày là gì?
Nội soi dạ dày là thủ thuật sử dụng ống nội soi mềm đưa qua đường miệng hoặc mũi để quan sát trực tiếp hình ảnh trong thực quản, dạ dày và tá tràng. Những hình ảnh này được truyền đến màn hình giúp các bác sĩ đánh giá tình trạng niêm mạc đường tiêu hóa trên để phát hiện những thương tổn mà khám lâm sàng hoặc chẩn đoán hình ảnh thông thường khó nhận biết được.
Không chỉ giúp xác định nguyên nhân gây đau vùng thượng vị, ợ nóng, buồn nôn hay xuất huyết tiêu hóa, nội soi dạ dày còn là phương pháp giúp phát hiện sớm nhiều bệnh lý như viêm dạ dày, loét dạ dày - tá tràng, polyp, nhiễm khuẩn HP và các tổn thương nghi ngờ ung thư. Trong một số trường hợp, các bác sĩ có thể chỉ định sinh thiết hoặc thực hiện các thủ thuật điều trị ngay trong quá trình nội soi nếu phát hiện bất thường.
Tùy vào tình trạng sức khỏe và nhu cầu của người bệnh, bác sĩ có thể chỉ định nội soi dạ dày thường hoặc nội soi dạ dày gây mê, nội soi qua đường mũi. Mỗi phương pháp sẽ có các ưu và nhược điểm khác nhau.
Nội soi dạ dày có vai trò quan trọng trong chẩn đoán và điều trị nhiều bệnh lý đường tiêu hóa:
- Quan sát trực tiếp niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng, giúp phát hiện những tổn thương nhỏ mà các phương pháp chẩn đoán khác có thể bỏ sót.
- Chẩn đoán nguyên nhân gây các triệu chứng tiêu hóa như đau vùng thượng vị, đầy bụng, khó tiêu, ợ nóng, buồn nôn, nôn hoặc khó nuốt kéo dài.
- Phát hiện sớm các bệnh lý đường tiêu hóa trên như viêm thực quản, viêm dạ dày, loét dạ dày - tá tràng, polyp, giãn tĩnh mạch thực quản hoặc xuất huyết tiêu hóa.
- Đánh giá tổn thương nghi ngờ ung thư và lấy mẫu sinh thiết khi cần, giúp xác định bản chất của tổn thương để có hướng điều trị phù hợp.
- Phát hiện và hỗ trợ chẩn đoán nhiễm vi khuẩn HP, kết hợp với các xét nghiệm chuyên biệt khi có chỉ định.
- Thực hiện một số thủ thuật điều trị ngay trong khi nội soi như cầm máu, cắt polyp, lấy dị vật hoặc nong chỗ hẹp ở một số trường hợp phù hợp.
- Theo dõi hiệu quả điều trị và kiểm tra sự tiến triển của bệnh, đặc biệt ở người mắc viêm loét dạ dày, Barrett thực quản hoặc sau điều trị tổn thương tiền ung thư.

Nội soi dạ dày giúp quan sát các tổn thương tại dạ dày - tá tràng
Khi nào nên nội soi dạ dày?
Phương pháp nội soi dạ dày không chỉ dành cho người bị đau dạ dày hay nghi ngờ ung thư dạ dày mà còn được chỉ định cả khi người bệnh xuất hiện các triệu chứng tiêu hóa kéo dài, có dấu hiệu bệnh lý nghiêm trọng hoặc thuộc nhóm có nguy cơ cao cần tầm soát định kỳ.
Nội soi dạ dày đúng thời điểm giúp các bác sĩ xác định nguyên nhân gây bệnh, đưa ra phác đồ điều trị phù hợp và hiệu quả. Tuy nhiên, không phải ai cũng cần nội soi ngay khi có triệu chứng. Dựa trên biểu hiện lâm sàng, tiền sử bệnh và các yếu tố nguy cơ để bác sĩ chỉ định thời điểm nội soi phù hợp.
Có triệu chứng tiêu hóa kéo dài không rõ nguyên nhân
Đau vùng thượng vị, đầy bụng hay khó tiêu là những triệu chứng khá phổ biến và có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ rối loạn tiêu hóa đơn thuần đến các bệnh lý như viêm dạ dày, loét dạ dày - tá tràng hoặc trào ngược dạ dày - thực quản. Nếu các triệu chứng chỉ xuất hiện thoáng qua sau ăn hoặc giảm khi điều chỉnh chế độ sinh hoạt thì chưa chắc cần nội soi.
Tuy nhiên, khi tình trạng kéo dài nhiều tuần, tái phát nhiều lần hoặc không đáp ứng với điều trị thông thường, bác sĩ thường cân nhắc chỉ định nội soi để tìm nguyên nhân chính xác. Điều này giúp tránh điều trị kéo dài nhưng không đúng bệnh, đồng thời phát hiện sớm các tổn thương ở đường tiêu hóa trên.
- Đau vùng thượng vị kéo dài hoặc tái phát nhiều lần.
- Đầy bụng, chướng hơi, khó tiêu sau ăn kéo dài.
- Ợ hơi, ợ chua hoặc nóng rát sau xương ức xảy ra thường xuyên.
- Buồn nôn hoặc nôn tái diễn không rõ nguyên nhân.
- Cảm giác ăn nhanh no, chán ăn kéo dài.
- Khó nuốt hoặc nuốt vướng khi ăn.
- Triệu chứng không cải thiện sau khi đã điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc thay đổi chế độ ăn uống.

Đau vùng thượng vị kéo dài, tái phát nhiều lần
Có dấu hiệu cảnh báo bệnh lý dạ dày nghiêm trọng
Một số triệu chứng là dấu hiệu cảnh báo tổn thương nghiêm trọng ở đường tiêu hóa trên và cần được thăm khám sớm. Đây có thể là biểu hiện của xuất huyết tiêu hóa, loét dạ dày tiến triển hoặc các tổn thương ác tính.
Trong những trường hợp này, bác sĩ thường chỉ định nội soi sớm để xác định nguyên nhân, đánh giá mức độ tổn thương và có hướng xử trí kịp thời. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc giảm đau, thuốc cầm máu hay trì hoãn thăm khám vì có thể làm che lấp triệu chứng và khiến bệnh tiến triển nặng hơn.
- Nôn ra máu hoặc chất nôn màu nâu sẫm như bã cà phê.
- Đi ngoài phân đen hoặc có dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa.
- Sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân.
- Thiếu máu kéo dài, hoa mắt, mệt mỏi mà chưa xác định được nguyên nhân.
- Khó nuốt tăng dần hoặc nuốt đau.
- Đau bụng dữ dội, kéo dài hoặc xuất hiện về đêm.
- Sờ thấy khối bất thường vùng bụng hoặc có hạch trên xương đòn kèm triệu chứng tiêu hóa.

Khó nuốt hoặc nuốt bị đau
Thuộc nhóm nguy cơ cao nên nội soi theo chỉ định của bác sĩ
Không phải tất cả người bệnh đều chờ đến khi có triệu chứng mới cần nội soi. Với những người có nguy cơ cao mắc bệnh lý dạ dày, bác sĩ có thể khuyến nghị nội soi định kỳ nhằm theo dõi diễn tiến của bệnh hoặc tầm soát tổn thương tiền ung thư. Tần suất nội soi sẽ khác nhau tùy từng trường hợp và cần dựa trên đánh giá của bác sĩ chuyên khoa, thay vì áp dụng một mốc thời gian chung cho tất cả mọi người.
- Người có tiền sử viêm teo niêm mạc dạ dày hoặc dị sản ruột.
- Người từng phát hiện polyp dạ dày và cần theo dõi sau điều trị.
- Người đã điều trị nhiễm Helicobacter pylori (HP) nhưng cần đánh giá lại tổn thương niêm mạc.
- Người có người thân trực hệ mắc ung thư dạ dày.
- Người từng phẫu thuật dạ dày hoặc có tiền sử loét dạ dày tái phát nhiều lần.
- Người mắc Barrett thực quản hoặc bệnh trào ngược dạ dày - thực quản kéo dài.
- Người cần theo dõi đáp ứng điều trị theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

Có tiền sử viêm teo niêm mạc dạ dày
Đọc thêm: Nội soi dạ dày có phát hiện ung thư không? Khi nào cần sinh thiết?
Những bệnh lý được phát hiện qua nội soi dạ dày
Các bác sĩ có thể quan sát trực tiếp hình ảnh niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng tại thời điểm thực hiện nội soi, nhờ đó phát hiện được nhiều bệnh lý đường tiêu hóa trên từ giai đoạn sớm. Ngoài đánh giá vị trí, kích thước và mức độ tổn thương, nội soi còn có thể kết hợp với triệu chứng lâm sàng, tiền sử bệnh, xét nghiệm máu, xét nghiệm HP hoặc sinh thiết để hỗ trợ chẩn đoán chính xác hơn.
Tuy nhiên, hình ảnh nội soi chỉ phản ảnh tổn thương quan sát được, trong một số trường hợp bác sĩ sẽ chỉ định thêm sinh thiết hoặc các kỹ thuật khác để xác định nguyên nhân và mức độ bệnh.
| Bệnh lý | Vai trò của nội soi |
| Viêm thực quản | Quan sát tình trạng viêm, trợt loét niêm mạc thực quản, đánh giá mức độ tổn thương do trào ngược dạ dày - thực quản hoặc các nguyên nhân khác. |
| Viêm dạ dày | Phát hiện niêm mạc dạ dày bị sung huyết, phù nề, xung huyết, xuất huyết hoặc teo niêm mạc; xác định vị trí và mức độ viêm để hỗ trợ lựa chọn phương pháp điều trị. |
| Loét dạ dày - tá tràng | Xác định vị trí, kích thước, độ sâu của ổ loét, đánh giá nguy cơ chảy máu hoặc thủng và theo dõi hiệu quả điều trị ở những trường hợp cần nội soi lại. |
| Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) | Nội soi không nhìn thấy trực tiếp vi khuẩn HP, nhưng bác sĩ có thể lấy mẫu niêm mạc để thực hiện test urease nhanh hoặc sinh thiết nhằm xác định tình trạng nhiễm HP khi có chỉ định. |
| Polyp dạ dày | Phát hiện số lượng, kích thước, hình dạng và vị trí của polyp. Một số polyp nhỏ có thể được cắt bỏ ngay trong quá trình nội soi theo chỉ định của bác sĩ. |
| Xuất huyết tiêu hóa trên | Xác định vị trí chảy máu do loét, vỡ mạch máu hoặc các tổn thương khác. Trong nhiều trường hợp, nội soi còn giúp cầm máu ngay trong cùng một thủ thuật. |
| Tổn thương tiền ung thư | Phát hiện các thay đổi như viêm teo niêm mạc dạ dày, dị sản ruột hoặc loạn sản – những tổn thương cần được theo dõi và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa. |
| Ung thư dạ dày và các tổn thương nghi ngờ ác tính | Nội soi giúp phát hiện các vùng niêm mạc bất thường như khối u, ổ loét không điển hình hoặc niêm mạc dày bất thường. Để chẩn đoán xác định ung thư, bác sĩ sẽ lấy mẫu mô sinh thiết và làm xét nghiệm giải phẫu bệnh. |
Các phương pháp nội soi dạ dày được sử dụng hiện nay
Hiện nay, nội soi dạ dày được thực hiện bằng nhiều phương pháp khác nhau nhằm đáp ứng nhu cầu thăm khám và tình trạng sức khỏe của từng người bệnh. Mặc dù đều sử dụng ống nội soi để quan sát thực quản, dạ dày và tá tràng, mỗi phương pháp sẽ có sự khác biệt về cảm giác trong quá trình thực hiện, chỉ định và chi phí. Lựa chọn phương pháp nào không chỉ phụ thuộc vào mong muốn của người bệnh mà còn dựa trên đánh giá của bác sĩ về mục đích nội soi, khả năng hợp tác, tiền sử bệnh lý và các thủ thuật có thể cần thực hiện trong quá trình nội soi.
Nội soi dạ dày thường
Nội soi dạ dày thường là phương pháp truyền thống, trong đó người bệnh hoàn toàn tỉnh táo trong suốt quá trình thực hiện. Bác sĩ sẽ đưa một ống nội soi mềm qua đường miệng để quan sát niêm mạc thực quản, dạ dày và tá tràng. Thời gian nội soi thường chỉ kéo dài khoảng 5–10 phút nếu chỉ thăm khám thông thường.
Trong quá trình nội soi, người bệnh có thể cảm thấy buồn nôn, khó chịu hoặc vướng ở vùng họng khi ống nội soi đi qua. Tuy nhiên, cảm giác này thường giảm dần nếu phối hợp tốt với hướng dẫn hít thở và thư giãn của bác sĩ. Đây vẫn là phương pháp được áp dụng rộng rãi tại nhiều cơ sở y tế nhờ quy trình đơn giản, hiệu quả chẩn đoán cao và chi phí hợp lý.
Ưu điểm
- Không cần gây mê hoặc sử dụng thuốc an thần.
- Quy trình thực hiện nhanh, thời gian hồi phục ngắn.
- Có thể ăn uống và sinh hoạt bình thường ngay sau khi hết tê họng theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Chi phí thấp hơn so với nội soi gây mê.
- Vẫn đảm bảo giá trị chẩn đoán đối với hầu hết bệnh lý đường tiêu hóa trên.
Hạn chế
- Có thể gây cảm giác buồn nôn hoặc khó chịu trong quá trình nội soi.
- Không phù hợp với người có phản xạ nôn mạnh hoặc quá lo lắng.
- Một số trường hợp cần can thiệp phức tạp có thể được bác sĩ cân nhắc chuyển sang nội soi gây mê.

Nội soi dạ dày không gây mê
Nội soi dạ dày gây mê
Nội soi dạ dày gây mê là phương pháp được nhiều người lựa chọn nhờ giúp giảm cảm giác khó chịu trong suốt quá trình thực hiện. Trước khi nội soi, bác sĩ gây mê sẽ sử dụng thuốc an thần hoặc gây mê tĩnh mạch liều ngắn để người bệnh ngủ trong thời gian nội soi. Sau khi kết thúc, người bệnh sẽ được theo dõi tại phòng hồi tỉnh cho đến khi tỉnh hoàn toàn.
Về hiệu quả chẩn đoán, nội soi gây mê không khác nội soi thường. Điểm khác biệt chủ yếu là người bệnh gần như không cảm nhận được quá trình đưa ống nội soi, giúp bác sĩ thao tác thuận lợi hơn, đặc biệt khi cần sinh thiết, cắt polyp hoặc thực hiện các thủ thuật điều trị qua nội soi.
Ưu điểm
- Giảm gần như hoàn toàn cảm giác buồn nôn và khó chịu.
- Giúp người bệnh thoải mái, hạn chế lo lắng.
- Bác sĩ dễ quan sát và thao tác hơn do người bệnh không cử động.
- Phù hợp với người có phản xạ nôn mạnh hoặc cần thực hiện các thủ thuật qua nội soi.
Hạn chế
- Cần được bác sĩ gây mê đánh giá trước khi thực hiện.
- Sau nội soi cần nghỉ ngơi và theo dõi đến khi tỉnh hoàn toàn.
- Không nên tự lái xe hoặc vận hành máy móc trong ngày thực hiện.
- Chi phí thường cao hơn nội soi thông thường.

Nội soi dạ dày gây mê
Nội soi dạ dày qua đường mũi
Nội soi qua đường mũi sử dụng một ống nội soi có đường kính nhỏ hơn, được đưa vào qua hốc mũi thay vì đường miệng. Nhờ không tiếp xúc nhiều với vùng lưỡi và họng, phương pháp này giúp giảm đáng kể phản xạ buồn nôn, tạo cảm giác dễ chịu hơn cho nhiều người bệnh.
Trong quá trình nội soi, người bệnh vẫn tỉnh táo và có thể trao đổi với bác sĩ khi cần. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp với phương pháp này. Người có hẹp hốc mũi, polyp mũi, viêm mũi nặng hoặc một số bất thường giải phẫu vùng mũi có thể không được chỉ định thực hiện. Ngoài ra, kỹ thuật này hiện chưa phổ biến tại tất cả các cơ sở y tế.
Ưu điểm
- Giảm cảm giác buồn nôn và khó chịu so với nội soi qua đường miệng.
- Thường không cần gây mê.
- Người bệnh vẫn tỉnh táo trong suốt quá trình thực hiện.
- Phù hợp với một số người sợ nội soi qua đường miệng.
Hạn chế
- Không áp dụng được cho tất cả người bệnh.
- Yêu cầu hệ thống thiết bị và bác sĩ được đào tạo phù hợp.
- Chưa phổ biến tại nhiều cơ sở y tế.
- Một số thủ thuật can thiệp phức tạp vẫn ưu tiên thực hiện qua nội soi đường miệng.

Nội soi dạ dày qua đường mũi
Những điều cần chuẩn bị trước khi nội soi dạ dày
Chuẩn bị chu đáo trước khi nội soi dạ dày giúp quá trình thực hiện diễn ra an toàn, thuận lợi và cho kết quả chính xác hơn. Tùy vào từng phương pháp nội soi, tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, bác sĩ có thể đưa ra hướng dẫn cụ thể.
- Nhịn ăn ít nhất 6–8 giờ trước khi nội soi: Dạ dày cần được làm trống để bác sĩ quan sát rõ niêm mạc, đồng thời giảm nguy cơ trào ngược hoặc hít sặc trong quá trình thực hiện. Nếu được phép uống nước, chỉ nên uống một lượng nhỏ nước lọc theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Thông báo đầy đủ các thuốc đang sử dụng: Hãy cho bác sĩ biết nếu bạn đang dùng thuốc chống đông máu, thuốc kháng kết tập tiểu cầu, thuốc điều trị đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc bất kỳ loại thuốc, thực phẩm chức năng nào. Một số thuốc có thể cần điều chỉnh hoặc tạm ngừng trước khi nội soi theo chỉ định của bác sĩ.
- Cung cấp tiền sử bệnh và dị ứng thuốc: Người bệnh nên thông báo nếu có bệnh tim mạch, hen phế quản, rối loạn đông máu, suy gan, suy thận, tiền sử dị ứng thuốc hoặc từng gặp biến chứng khi gây mê để bác sĩ lựa chọn phương pháp nội soi phù hợp.
- Mang theo kết quả khám và xét nghiệm trước đó: Nếu đã từng nội soi, chụp chiếu hoặc điều trị bệnh lý dạ dày, hãy mang theo các kết quả cũ để bác sĩ so sánh, đánh giá diễn tiến bệnh và tránh thực hiện các chỉ định không cần thiết.
- Trao đổi với bác sĩ nếu đang mang thai hoặc nghi ngờ mang thai: Đây là thông tin quan trọng để bác sĩ cân nhắc chỉ định nội soi, lựa chọn thuốc gây mê hoặc điều chỉnh quy trình thực hiện nhằm đảm bảo an toàn.
- Chuẩn bị người thân đi cùng nếu thực hiện nội soi gây mê: Sau khi sử dụng thuốc an thần hoặc gây mê, người bệnh có thể còn buồn ngủ hoặc giảm khả năng tập trung trong vài giờ. Có người đưa về sẽ giúp đảm bảo an toàn hơn.
- Mặc trang phục rộng rãi, thoải mái và đến đúng giờ hẹn: Điều này giúp việc thay đồ, làm thủ tục và chuẩn bị trước nội soi diễn ra thuận lợi, đồng thời tránh ảnh hưởng đến lịch thực hiện của cơ sở y tế.
- Giữ tâm lý thoải mái và trao đổi những thắc mắc với bác sĩ: Nhiều người lo lắng vì sợ đau hoặc sợ khó chịu khi nội soi. Trên thực tế, bác sĩ sẽ giải thích quy trình, hướng dẫn cách phối hợp và tư vấn phương pháp phù hợp để giúp quá trình nội soi diễn ra nhẹ nhàng nhất có thể.

Nhịn ăn trước khi nội soi dạ dày
Đọc thêm: Quy trình nội soi dạ dày từ A - Z: 6 bước thực hiện chi tiết
Lưu ý sau khi nội soi dạ dày
Sau khi nội soi dạ dày, hầu hết người bệnh có thể trở về nhà và sinh hoạt bình thường nếu không thực hiện các thủ thuật can thiệp như cắt polyp hoặc cầm máu. Tùy theo phương pháp nội soi và tình trạng sức khỏe, bác sĩ sẽ hướng dẫn chế độ ăn uống, nghỉ ngơi và theo dõi phù hợp. Tuân thủ các lưu ý sau nội soi sẽ giúp cơ thể hồi phục nhanh hơn và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường nếu có.
- Chỉ ăn uống khi đã hết tê họng đối với nội soi qua đường miệng. Nếu được gây tê họng, người bệnh nên chờ khoảng 30–60 phút hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ trước khi ăn uống để tránh sặc. Khi bắt đầu ăn, nên ưu tiên thức ăn mềm, lỏng và còn ấm.
- Nếu nội soi gây mê, không tự lái xe hoặc vận hành máy móc trong 24 giờ đầu. Thuốc gây mê hoặc thuốc an thần có thể khiến người bệnh còn buồn ngủ, giảm khả năng tập trung và phản xạ. Tốt nhất nên có người thân đưa về và nghỉ ngơi trong ngày thực hiện.
- Uống thuốc đúng theo đơn của bác sĩ. Nếu được kê thuốc điều trị viêm dạ dày, thuốc giảm tiết axit, thuốc diệt Helicobacter pylori (HP) hoặc các thuốc khác, người bệnh cần dùng đúng liều, đúng thời gian và không tự ý ngừng thuốc khi triệu chứng thuyên giảm.
- Có thể gặp một số triệu chứng nhẹ sau nội soi. Cảm giác đau họng, đầy bụng, ợ hơi hoặc khó chịu nhẹ vùng bụng trong vài giờ đầu là hiện tượng thường gặp do không khí được bơm vào dạ dày trong quá trình nội soi và thường sẽ tự hết.
- Theo dõi các dấu hiệu bất thường và đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện. Người bệnh cần đi khám ngay khi có các triệu chứng như đau bụng dữ dội, sốt, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, khó thở, đau ngực hoặc chóng mặt kéo dài. Đây có thể là dấu hiệu của biến chứng hiếm gặp nhưng cần được xử trí kịp thời.
- Tuân thủ lịch tái khám nếu được chỉ định. Với những trường hợp có sinh thiết, cắt polyp hoặc phát hiện tổn thương cần theo dõi, người bệnh nên quay lại đúng lịch hẹn để nhận kết quả, được bác sĩ giải thích ý nghĩa và xây dựng kế hoạch điều trị hoặc theo dõi tiếp theo.
- Duy trì chế độ ăn uống và sinh hoạt tốt cho dạ dày. Hạn chế rượu bia, thuốc lá, đồ ăn quá cay hoặc nhiều dầu mỡ; ăn đúng giờ, không bỏ bữa và tránh thức khuya. Những thói quen này góp phần hỗ trợ niêm mạc dạ dày hồi phục và giảm nguy cơ tái phát bệnh.
- Lưu giữ kết quả nội soi và sinh thiết nếu có. Hồ sơ nội soi là tài liệu quan trọng giúp bác sĩ theo dõi diễn tiến bệnh qua từng lần khám, đặc biệt ở người mắc viêm dạ dày mạn tính, polyp dạ dày hoặc các tổn thương tiền ung thư. Mang theo kết quả cũ khi tái khám cũng giúp tránh lặp lại những chỉ định không cần thiết.

Ưu tiên thực phẩm mềm, dễ tiêu sau khi nội soi
Câu hỏi thường gặp về nội soi dạ dày
Nội soi dạ dày có đau không?
Phần lớn người bệnh chỉ cảm thấy khó chịu hoặc buồn nôn nhẹ khi thực hiện nội soi qua đường miệng, đặc biệt lúc ống nội soi đi qua vùng họng. Cảm giác này thường chỉ kéo dài vài phút và giảm dần khi người bệnh phối hợp hít thở theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu lo lắng hoặc có phản xạ nôn mạnh, bạn có thể được tư vấn nội soi gây mê để quá trình thực hiện diễn ra thoải mái hơn.
Nội soi dạ dày mất bao lâu?
Thời gian nội soi thông thường khoảng 5–10 phút nếu chỉ quan sát và đánh giá tổn thương. Trường hợp cần sinh thiết, cắt polyp hoặc thực hiện các thủ thuật khác có thể kéo dài hơn. Với nội soi gây mê, người bệnh sẽ cần thêm thời gian chuẩn bị và theo dõi sau thủ thuật, nên tổng thời gian lưu tại cơ sở y tế thường khoảng 1–2 giờ.

Nội soi dạ dày diễn ra nhanh chóng
Nội soi dạ dày có cần gây mê không?
Không. Nội soi dạ dày có thể thực hiện theo phương pháp thông thường hoặc gây mê. Lựa chọn phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe, khả năng hợp tác của người bệnh, mục đích nội soi và tư vấn của bác sĩ. Nội soi gây mê giúp giảm cảm giác khó chịu nhưng không phải trường hợp nào cũng bắt buộc thực hiện.
Bao lâu nên nội soi dạ dày một lần?
Không có mốc thời gian áp dụng cho tất cả mọi người. Người có triệu chứng tiêu hóa kéo dài, thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc đang theo dõi các bệnh lý như viêm teo niêm mạc, polyp hoặc tổn thương tiền ung thư sẽ được bác sĩ chỉ định thời điểm nội soi lại phù hợp. Nếu kết quả nội soi bình thường và không có yếu tố nguy cơ, bạn không cần nội soi định kỳ nếu chưa có chỉ định từ bác sĩ.
Nội soi dạ dày có phát hiện vi khuẩn HP không?
Nội soi không nhìn thấy trực tiếp vi khuẩn Helicobacter pylori (HP). Tuy nhiên, trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể lấy mẫu niêm mạc dạ dày để thực hiện test urease nhanh hoặc sinh thiết nhằm xác định tình trạng nhiễm HP. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể chỉ định các xét nghiệm khác như test hơi thở hoặc xét nghiệm phân tùy từng trường hợp.
Sau nội soi dạ dày có cần nghỉ làm không?
Nếu thực hiện nội soi thông thường và không có can thiệp điều trị, nhiều người có thể trở lại làm việc trong ngày khi đã hết cảm giác khó chịu. Với nội soi gây mê, người bệnh nên nghỉ ngơi trong ngày thực hiện, không lái xe hoặc làm việc đòi hỏi sự tập trung cao. Nếu có sinh thiết hoặc cắt polyp, bác sĩ sẽ hướng dẫn chế độ sinh hoạt và thời gian nghỉ ngơi phù hợp với từng trường hợp.
Với những thông tin được chia sẻ từ bài viết mong rằng bạn đọc đã hiểu rõ hơn về phương pháp nội soi dạ dày, thời điểm nên thực hiện và các bệnh lý được phát hiện thông qua nội soi. Tại Trung tâm Y khoa NeoMedic, với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và trang thiết bị y tế hiện đại, thực hiện nội soi dạ dày thông thường và nội soi dạ dày gây mê an toàn, giúp chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh để có phương án điều trị kịp thời.
Tài liệu tham khảo:
https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/endoscopy/about/pac-20395197
https://www.asge.org/home/for-patients/patient-information/understanding-upper-endoscopy