Mẹ bầu mắc cúm A phải làm gì? Có ảnh hưởng đến thai nhi không?

Sốt cao đột ngột, ho kèm đau họng và mệt nhiều khiến nhiều mẹ bầu lo lắng mình đã mắc cúm A. Vậy mẹ bầu mắc cúm A có sao không, có ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và thai nhi không? Nỗi lo ấy càng lớn nếu thai phụ đang ở những tháng đầu, sốt kéo dài hoặc vừa tiếp xúc với người bệnh.

Trong bài viết dưới đây của Trung tâm Y khoa NeoMedic sẽ cùng mẹ bầu tìm hiểu, nếu mắc cúm A phải làm gì, có ảnh hưởng đến thai nhi, cần xét nghiệm hay điều trị bằng thuốc hay không.

Khi nghi mắc cúm A, mẹ bầu nên liên hệ bác sĩ sớm để được đánh giá và cân nhắc điều trị, kể cả khi chưa có kết quả xét nghiệm. Phụ nữ mang thai có nguy cơ bị cúm nặng hơn, nhưng nhiễm cúm không đồng nghĩa thai nhi chắc chắn gặp bất thường. Nếu khó thở, đau ngực, ngất, lú lẫn hoặc có dấu hiệu bất thường về thai kỳ, cần đến cơ sở cấp cứu ngay. Không tự mua thuốc điều trị cúm theo lời truyền miệng. [1][2][3][4]

Ảnh hưởng của cúm A đến mẹ bầu và thai nhi

Cúm A là bệnh nhiễm virus đường hô hấp, có thể từ nhẹ đến nặng. Với thai phụ, cần phân biệt ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người mẹ và những nguy cơ có thể liên quan đến thai kỳ, thay vì cho rằng hai điều này luôn xảy ra cùng lúc. [1][2]

Ảnh hưởng đến sức khỏe mẹ bầu

Cúm A thường khởi phát khá nhanh với sốt hoặc cảm giác ớn lạnh, ho, đau họng, sổ mũi, nhức đầu, đau cơ và mệt mỏi. Có người không sốt nhưng vẫn mắc cúm. Ở phụ nữ mang thai, những thay đổi trong hoạt động miễn dịch, hô hấp và tim mạch khiến cơ thể có thể khó chống đỡ hơn khi cúm diễn biến nặng.

• Biến chứng ở đường hô hấp, có thể dẫn đến viêm phổi, khiến mẹ khó thở, mệt nhiều hoặc phải điều trị tại bệnh viện. [2][3]
• Sốt và tình trạng toàn thân, sốt gây ăn uống kém hoặc nôn có thể khiến thai phụ kiệt sức và khó uống đủ nước. Nếu nhiệt độ từ 38°C, sốt kéo dài, không uống được nước hoặc cảm thấy yếu đi rõ rệt, mẹ cần liên hệ nhân viên y tế ngay để được đánh giá. [3][4]
• Bệnh nền làm thay đổi mức độ nguy cơ, đặc biệt là người mang thai đồng thời mắc hen, bệnh tim hoặc bệnh chuyển hóa cần đặc biệt chú ý khi xuất hiện triệu chứng cúm. Bác sĩ sẽ cân nhắc bệnh sẵn có, tuổi thai, mức độ triệu chứng và khả năng theo dõi tại nhà trước khi quyết định hướng chăm sóc. [2][5]

Điều này không có nghĩa mọi mẹ bầu mắc cúm A đều phải nhập viện. Nhiều trường hợp hồi phục, nhưng thai phụ vẫn thuộc nhóm cần được đánh giá sớm để hạn chế nguy cơ diễn biến nặng. [2]

Cúm A khởi phát với các triệu chứng sốt cao, ho, đau họng

Mẹ bầu mắc cúm A ảnh hưởng đến thai nhi

Có thể có ảnh hưởng đến thai kỳ, nhưng không thể kết luận thai nhi chắc chắn bị tổn thương chỉ vì mẹ mắc cúm A. Mức độ bệnh ở mẹ, tình trạng sốt, tuổi thai và những yếu tố sức khỏe đi kèm đều cần được bác sĩ xem xét. CDC cho biết sốt trong thai kỳ có liên quan đến một số bất thường ở thai nhi trong các nghiên cứu, song mối liên quan thống kê không có nghĩa mỗi lần sốt hay nhiễm cúm sẽ dẫn đến dị tật. [2]

• Sốt khi mang thai cần được đánh giá đúng. Nếu nhiệt độ đo được từ 38°C, mẹ cần liên hệ nhân viên y tế ngay; hãy cho biết mức nhiệt, thời điểm bắt đầu sốt và các triệu chứng kèm theo. [2][4]
• Bệnh nặng có thể liên quan nguy cơ thai kỳ bất lợi. Nhiễm cúm nặng hoặc biến chứng ở mẹ có thể khiến thai kỳ cần được quan tâm sát hơn. [1][2]
• Theo dõi phụ thuộc từng thai kỳ. Người đang ở ba tháng đầu, giữa hoặc cuối thai kỳ có nhu cầu đánh giá sản khoa khác nhau. Nếu có triệu chứng kéo dài, dấu hiệu sản khoa bất thường hoặc bệnh diễn biến nặng, bác sĩ sẽ quyết định có cần kiểm tra thêm hay không, thay vì áp một lịch siêu âm chung cho tất cả. [2][4]

Vì vậy, nếu vừa nhận kết quả dương tính, mẹ không nên tự suy đoán về dị tật thai nhi từ thông tin trên mạng. [2]

Mẹ bầu mắc cúm A cần thăm khám sớm

Mẹ bầu cần làm gì khi mắc cúm A?

Khi bắt đầu sốt, ho hoặc đau mỏi giống cúm, mẹ bầu nên liên hệ bác sĩ sớm, kể cả khi triệu chứng còn nhẹ. [2][4]

Dấu hiệu cần đi khám hoặc cấp cứu ngay

Triệu chứng hô hấp nhẹ chưa chắc là cấp cứu, nhưng thai phụ nên liên hệ bác sĩ ngay khi nghi cúm. [3][4]

• Khó thở hoặc đau ngực: Đây có thể là dấu hiệu bệnh đang ảnh hưởng đáng kể đến hô hấp hoặc tuần hoàn. Mẹ cần được đánh giá khẩn cấp. [3][4]
• Lơ mơ, ngất, không tiểu hoặc yếu đi nhiều: Các biểu hiện này có thể đi kèm tình trạng bệnh nặng và cần được nhân viên y tế kiểm tra ngay. [3][4]
• Dấu hiệu bất thường của thai kỳ: Ra máu âm đạo, rỉ nước nghi nước ối hoặc thai máy giảm rõ khi đã đến giai đoạn theo dõi được cử động thai đều là lý do cần đánh giá sản khoa khẩn. [4]

Khám và xét nghiệm cúm A trong thai kỳ

Khi đi khám, mẹ nên cho bác sĩ biết tuổi thai, thời điểm bắt đầu sốt hoặc ho, nhiệt độ đã đo, mức độ khó thở, tiền sử bệnh và thuốc đang dùng.

• Lựa chọn phương pháp test cúm theo chỉ định của bác sĩ
• Xét cúm âm tính có thể xảy ra dù người bệnh nhiễm virus, đặc biệt vào thời điểm lấy mẫu và độ nhạy của phương pháp
• Với thai phụ nghi mắc cúm, hướng dẫn CDC cho phép bác sĩ cân nhắc điều trị kháng virus sớm dựa trên đánh giá lâm sàng. [2]

Nếu có kết quả từ cơ sở khác, mẹ có thể mang theo khi thăm khám để bác sĩ xem xét cùng triệu chứng và tuổi thai. [1][2]

Điều trị, theo dõi và phòng ngừa cúm A khi mang thai

Điều trị cúm A ở phụ nữ mang thai cần cân bằng lợi ích kiểm soát bệnh và an toàn cho mẹ, thai nhi. Bác sĩ sẽ cân nhắc thuốc kháng virus và hướng dẫn theo dõi phù hợp. [1][2]

Điều trị cúm A và sử dụng thuốc khi mang thai

Oseltamivir là thuốc kháng virus được ưu tiên trong hướng dẫn điều trị cúm ở phụ nữ mang thai. Hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam và CDC đều đặt trọng tâm vào đánh giá, điều trị sớm ở người có nguy cơ diễn biến nặng. Thuốc kháng virus khác với thuốc kháng sinh: một loại tác động lên virus cúm, loại còn lại được dùng cho bệnh nhiễm khuẩn theo chỉ định.

• Liên hệ bác sĩ càng sớm càng tốt. Thuốc kháng virus thường có lợi ích lớn nhất khi bắt đầu trong một đến hai ngày đầu từ lúc xuất hiện triệu chứng. [2][5]
• Quá 48 giờ không có nghĩa đã hết cơ hội điều trị. Ở người thuộc nhóm nguy cơ hoặc có bệnh nặng, bác sĩ vẫn có thể cân nhắc điều trị sau khoảng thời gian này. [2]
• Không tự chờ xét nghiệm dương tính. Nếu bác sĩ đánh giá khả năng mắc cúm cao, chỉ định điều trị có thể được đưa ra trước khi có kết quả. [2]
• Không tự dùng kháng sinh hoặc thuốc giảm triệu chứng. Kháng sinh không điều trị trực tiếp virus cúm. Với thuốc hạ sốt, giảm ho, thuốc cảm phối hợp hay sản phẩm được quảng cáo là “an toàn cho bà bầu”, mẹ vẫn cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ có chuyên môn phù hợp trước khi dùng. [5]

Nếu đã uống một loại thuốc trước khi biết mình mắc cúm, mẹ nên ghi lại tên thuốc, lượng đã dùng và thời điểm uống để trao đổi với bác sĩ. Nếu đang dùng thuốc điều trị bệnh nền, mẹ cần báo rõ cho bác sĩ để được hướng dẫn xử trí phù hợp. [1][2]

Không tự ý uống thuốc nếu chưa có chỉ định của bác sĩ

Chăm sóc, theo dõi thai và phòng ngừa cúm A

Trong giai đoạn hồi phục, mẹ bầu nên dành thời gian nghỉ ngơi và chú ý lượng nước uống, khả năng ăn uống cũng như sự thay đổi của triệu chứng. Chăm sóc tại nhà chỉ phù hợp khi tình trạng đã được đánh giá và không có dấu hiệu cần cấp cứu. Nếu được kê thuốc, hãy dùng đúng chỉ định, đồng thời thông báo nếu khó dung nạp hoặc xuất hiện biểu hiện mới.

• Hạn chế lây cho người sống cùng: Khi đang có triệu chứng hô hấp, mẹ nên giảm tiếp xúc gần, che miệng khi ho, rửa tay thường xuyên và chú ý thông thoáng không gian sinh hoạt. [2]
• Theo dõi triệu chứng: Ghi nhận thời điểm sốt, mức độ ho, khả năng uống nước và những dấu hiệu bất thường giúp mẹ mô tả rõ hơn khi liên hệ bác sĩ. [3][4]
• Tiếp tục theo dõi thai theo hướng dẫn sản khoa: Không có cơ sở để áp một lịch siêu âm bổ sung cố định cho mọi mẹ bầu chỉ vì từng mắc cúm. Nhu cầu kiểm tra thêm phụ thuộc tuổi thai, mức độ bệnh và những triệu chứng cụ thể. [2][4]
• Chủ động phòng cúm bằng vaccine phù hợp: CDC khuyến nghị tiêm vaccine cúm dạng tiêm cho phụ nữ mang thai, trong khi vaccine cúm sống dạng xịt mũi không được dùng trong thai kỳ. [2]

Sau khi qua giai đoạn bệnh cấp, thai phụ vẫn nên duy trì lịch khám thai đã được hướng dẫn, đồng thời thông báo với bác sĩ sản khoa về đợt cúm vừa mắc. Tiêm phòng giúp giảm nguy cơ mắc cúm hoặc diễn biến nặng nhưng không bảo vệ tuyệt đối, nên các biện pháp phòng lây nhiễm vẫn có giá trị. [2]

Chăm sóc mẹ bầu mắc cúm A tại nhà

Câu hỏi thường gặp khi mẹ bầu mắc cúm A

Hai thắc mắc dưới đây thường xuất hiện khi mẹ bầu đã qua những ngày đầu có triệu chứng hoặc đang cân nhắc lịch theo dõi thai sau cúm.

Mẹ bầu mắc cúm A quá 48 giờ có cần đi khám không?

Có. Nếu đang mang thai và nghi mắc cúm A, mẹ vẫn nên liên hệ bác sĩ dù đã qua 48 giờ từ khi xuất hiện triệu chứng. Khoảng thời gian này là lúc thuốc kháng virus thường phát huy lợi ích tốt nhất nếu dùng sớm, chứ không phải mốc sau đó bác sĩ không thể điều trị. [2]

Đặc biệt khi sốt không giảm, ho nặng lên, ăn uống kém hoặc có bệnh nền, thai phụ không nên chỉ dựa vào số ngày mắc bệnh để quyết định ở nhà. [2][4]

Sau khi khỏi cúm A, mẹ bầu có cần siêu âm thai thêm không?

Không phải mẹ bầu nào sau cúm A cũng cần siêu âm thai thêm ngay. Có cần kiểm tra bổ sung hay không phụ thuộc tình trạng sức khỏe của mẹ, tuổi thai, diễn biến trong thời gian mắc bệnh và đánh giá của bác sĩ sản khoa.

Nếu đã hồi phục ổn định và không có dấu hiệu bất thường, mẹ có thể hỏi bác sĩ về lịch theo dõi thai đang thực hiện. Trường hợp từng sốt nhiều, bệnh nặng, phải nhập viện hoặc có thay đổi về cử động thai, nên thông báo đầy đủ để bác sĩ quyết định kiểm tra gì và vào thời điểm nào. [2][4]

Không phải tất cả các trường hợp đều cần siêu âm

Mẹ bầu mắc cúm A cần được quan tâm đúng mức vì thai kỳ làm tăng nguy cơ diễn biến nặng của bệnh. Tuy vậy, nhiễm cúm không có nghĩa thai nhi chắc chắn bị ảnh hưởng hoặc sẽ xuất hiện dị tật. Khi xuất hiện những biểu hiện nghi ngờ cúm A, mẹ bầu hãy liên hệ ngay với Trung tâm Y khoa NeoMedic để tư vấn, thực hiện các xét nghiệm và hướng dẫn điều trị đúng cách.

Bài viết cung cấp kiến thức sức khỏe, không thay thế thăm khám, chẩn đoán hay đơn thuốc của bác sĩ.

Tài liệu tham khảo:

1. Bộ Y tế Việt Nam. Quyết định 1840/QĐ-BYT ngày 03/06/2025, Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị cúm mùa. https://media.angiang.gov.vn/SOYTE-PORTAL/FILE-DINH-KEM/2025/06/1840_QD_BYT.pdf
2. CDC. Recommendations for Obstetric Health Care Providers Related to Use of Antiviral Medications for the Treatment and Prevention of Influenza (19/12/2025). https://www.cdc.gov/flu/hcp/antivirals/treatment_obstetric.html ; và Flu & Pregnancy (17/09/2024). https://www.cdc.gov/flu/highrisk/pregnant.htm
3. CDC. Signs and Symptoms of Flu (26/08/2024). https://www.cdc.gov/flu/signs-symptoms/
4. CDC. Urgent Maternal Warning Signs and Symptoms (15/05/2024). https://www.cdc.gov/hearher/maternal-warning-signs/index.html
5. CDC. Treating Flu with Antiviral Drugs (26/06/2026). https://www.cdc.gov/flu/treatment/antiviral-drugs.html